SaPa: Stokslagen op het platteland


Dit verhaal werd op 10 januari 2012 geschreven, terwijl de nachttrein van Lao Cai terug ging naar Hanoi. In mijn cabine verder nog een Duitser, een Vietnamees en een Vietnamees wiens Duitse vriendin een paar cabines verderop ligt. Dit wordt wel een wat serieuzer verhaal. Vorige week donderdag ben ik naar de Tempel van de Literatuur gegaan. Half uurtje lopen. Leuk om doorheen te wandelen, maar echt bijzonder is het allemaal niet. Die tempels zien er toch allemaal in grote lijnen hetzelfde uit. Vervolgens naar het Museum van de Revolutie. Dat viel nogal tegen. Heel interesant hoor, die foto’s. Maar ik had ook graag wat meer informatie erbij verwacht. Maar het enige engels was een korte titel onder de fotos.

Toen was het alweer 15 uur in de middag. Even wat winterse benodigdheden aangeschaft, want het zou in het bergdorpje sapa wel erg koud zijn. Volgens de ene toerist viel het mee, volgens een ander vroor het er. Nou, daar had ik wat aan. Ben bij mijn aankopen uitgegaan van het eerste, waarvoor een extra vest, muts en handschoenen moesten volstaan. Een winterjas zag ik van af omdat het toch maar voor een paar dagen zou zijn. Dat wat ik heb zou ik wel in lagen over elkaar dragen.

Donderdagavond om 21.00 uur vertrok dan de nachttrein voor een rit van negen uur naar Lao Cai. Vanaf daar een uurtje per minibus naar sapa. Ligt dat dan zover weg? Nee, maar de trein hier is niet zo snel als in nederland. Ook is er denk ik een groot deel 1 spoor, want ik hoorde dat de trein geregeld stopte. Dit terwijl het een directe verbinding is. Ik deelde een cabine met twee australiers en een duitser. Die laatste, Jurgen, maakt een wereldreis van een jaar, en zo was er nog meer om te bespreken. Heb toch nog 6.00 uur kunnen slapen. Moest wel oppassen niet uit bed te rollen, zeker met dat gezwiep van de trein. Ik wil daarom even een lans breken voor de NS. Vergeleken met andere landen is bij ons het spoorwezen goed geregeld en hebben we niks te klagen. Maar dat laatste geldt in wel meer opzichten.

Vrijdagochtend om 6.00 uur aangekomen in Lao Cai. Even langs het hotel in sapa voor een ontbijt. Inchecken kon pas vanaf 13.00 uur. Mij maakt het niet zoveel uit, maar sommige toeristen kunnen daar zo’n probleem van maken. Lachwekkend. Verwende (westerse) toeristen. Sommigen dan, ik scheer ze niet allemaal over een kam. Maar volgens mij zijn wij westerlingen nu eenmaal best wel verwend. Punt is dat we dat denk ik zelf niet altijd in de gaten hebben. En de gemiddelde westerling houdt ook enorm van klagen. Maar daarmee hou je wel op zodra je hier bent. Met wij en westerlingen bedoel ik ook mezelf. Dit even voor de duidelijkheid. Dat wij verwend zijn blijkt wel nu ik hier 1,5 week ben. Niets is hier vanzelfsprekend. Bij ons wel. Of in ieder geval heel veel. En wie het allemaal niet geloofd gaat zelf maar kijken.

Voorbeelden zijn er teveel om op te noemen. Komt er in het hotel ineens koud in plaats van warm water uit de douchekraan. Natuurlijk, ik vloek even. Terwijl hier op het platteland velen geen douche hebben. Internet, dat het hier meer niet doet dan wel. Op het platteland schrikken ze er van. Water uit de kraan, moet je hier niet drinken. Hier zie ik op het platteland mensen werken op sandalen. Laten wij blij zijn dat we in pricipe zoveel schoenen kunnen kopen als we willen. En dan nog wordt hier en daar geklaagd over een niet passend paar bij bepaalde kleding! Maar ja, wij zijn nu eenmaal een bepaalde luxe gewend. Ik ook. Eigenlijk is het allemaal te zot voor woorden. Ik wist het al wel een beetje toen ik uit nederland vertrok, maar eenmaal hier is het extra confronterend. En wij hebben soms geen zin om 1 keer per jaar naar de tandarts te moeten gaan. Een behoorlijk deel van de bevolking hier zou het zo goed kunnen gebruiken.

Maar goed. Terug naar vrijdagochtend. Na het ontbijt gingen we, ik bevond me in een groep van acht, naar het verderop gelegen dorpje Ta Phin. Hier wonen twee etnische minderheden gebroederlijk naast elkaar: Black H’mong en Red Dao. Elk met hun eigen tradities en kledingstijl. De weg om er te komen is nauwelijks een weg te noemen. Gewoon asfalt met gaten. Naarmate je verder gaat worden het stenen, om vervolgens te resulteren in een vieze modderige weg. Onderweg passeren we rijstvelden, woonhutjes en buffels. In tegenstelling tot wat in Hanoi werd geroepen is het niet zo koud. Wel hangt er een dichte mist, en gaat veel van het uitzicht over het landschap hierdoor verloren. Ook zie ik langs de kant afval liggen. Lege flesjes water, lege plastic zakjes en meer van dat soort spul.

Kinderen zijn in SaPa en op het platteland in overvloed. Heeft een simpele reden. De boer heeft opvolging nodig. Want dat wat de boer hier o.a. aan rijst verbouwd is puur om zijn hele familie een jaar van eten te kunnen voorzien. Daarvoor heeft hij bijvoorbeeld gemiddeld 3000 kg rijst nodig afhankelijk van de grote van zijn familie, aldus de gids. Verder heeft hij wat kippen, eenden, meestal twee koeien en enkele buffels. Maar de boer werkt, hier net buiten SaPa, dus puur voor eigen gebruik. Hij houdt er verder geen cent aan over. Tenzij de kwaliteit van zijn rijst zo goed is waardoor hij kan verkopen. Een kwestie van overleven, hier op het platteland. En wij lopen hier met camera de toerist uit te hangen. Nu is het dan winter. In de zomer zitten hier alle hotels vol. Nog gekker! En maar foto’s maken. Want ja, wij zien dit maar eens in ons leven. Eigenlijk om ons dood te schamen.

De boer bereikt op een gegeven moment een leeftijd dat hij het niet meer alleen af kan of moet stoppen. Zoals de gids zei: een boer is hier dolblij met een kind, maar aan een meisje heeft hij helemaal niets. Die zorgen niet voor continuiteit op het boerderijtje. Een meisje houdt op termijn niet een hele familie in leven, want het is de boer die het zware werk verricht. Dus de boer en zijn vrouw gaan net zolang door totdat ze genoeg jongens hebben. Meerdere? Ja. Een jongen heeft nu, in vergelijking met misschien slechts 20 jaar geleden, zelf de keuze wat hij wil. Hij mag zelf kiezen voor een armoedig bestaan op het platteland, maar ook mag hij kiezen voor een studie of werk in de grote stad. Hetzelfde geldt overigens voor een meisje. Daarom is het belangrijk in ieder geval meerdere jongens te hebben. Want als die ene jongen kiest voor een toekomst in de stad…. Hoef het niet af te maken, toch?

Dan nog wat over de kinderen hier. Er is hier een gratis school aanwezig waar alle kinderen uit de omgeving naartoe mogen. Al is dat niet verplicht. De gemiddelde westerse jeugd zou overigens hier eens een weekje moeten verblijven. Staat een ieder weer met beide beentjes op de grond. Maar ook nu weer, wij zijn nu eenmaal een bepaalde luxe gewend. En natuurlijk, we vinden sommige luxe onmisbaar. Ook de jeugd. Maar hier hebben ze helemaal niks. Geen tv. Geen radio. Geen pc. Geen xbox. Geen ipad. Geen iphone. Ze zijn hier al blij en tevreden met warm water. Want een douche hebben ze zoals gezegd ook niet. En als vader maar genoeg rijst van het land haalt. Wij kunnen niet zonder tv, pc of iphone of wat dan ook. Want dan zijn wij niet bereikbaar. En dan zijn wij compleet in paniek. Natuurlijk, ik vind mijn Samsung tablet ook best wel handig. En ik maak ook die foto’s. Laten wij dus vooral dankbaar zijn met wat we hebben en wat we allemaal kunnen.

Zaterdag eigenlijk hetzelfde beeld. Zijn we naar het dorpje Y Linh Ho gewandeld, liggend tussen de rijstvelden. Nou dan schrik je wel even. De paden bestaan uit modder en door buffels achtergelaten vlaaien. En daar loopt de lokale bevolking dagelijks door. Huizen, nou ja huizen, wat houtplanken met daarboven enkele golfplaten. Kinderen lopen vooral op blote voeten, soms sandalen of laarzen. Vrouwen op sandalen. Soms laarzen. Meestal blauw, viel me op. Ze zijn allemaal zo kleurrijk gekleed. Prachtig!

En ze zijn zo vriendelijk, de vrouwen en de kinderen. De mannen niet? Vast wel. Maar die laten zich niet zien. Het zijn de kinderen voor wie de toerist naar deze dorpjes reist. En terecht. Het is aandoenlijk om te zien. Al die kinderen. Waarvan de meeste zonder enkele toekomst. ‘Hallo!!!’ Gaan die handjes de lucht in. Handje schudden. Foto maken. Wij toeristen zijn voor hun een hoogtepunt. Dat geeft een fijn gevoel. Dat je die kids voor even de tijd van hun leven geeft. Al verdwijnt hier en daar die lieve lach wanneer je je fototoestel tevoorschijn haalt. Daarom verberg ik dat onding ook. Voor die kids dat monster met dat rare geluid als je op een knopje drukt en waarop je jezelf terug kunt zien. Ze vinden het eng. Maar ook leuk. De een is wat meer open dan de ander. En ze komen uiteindelijk graag kijken hoe ze op mijn camera staan afgebeeld. Verder dan hallo gaat het uiteraard niet. Maar het is genoeg.

In ieder geval de vrouwen spreken een klein beetje engels. Komt door de vele toeristen die sapa aandoen. Iedereen komt hier voor de reistvelden. En het onbekende dat elk van deze dorpjes te bieden heeft. Nou goed. Die vrouwen lopen gemiddeld 20 kilometer naar SaPa om er hun (al dan niet) zelfgemaakte waar te verkopen. En dan weer 20 kilometer terug. Door de modder. Zelfs dus op blote voeten. Wat ze verdient? Misschien wat vlees voor het avond eten. Haar echtgenoot, de boer, kan immers niet blijven slachten. Hij heeft de koe nodig voor melk. Hij heeft de buffel nodig voor het werk. De kippen voor de eieren. En voor de verkoop op de markt. Inderdaad. Dat is wel een andere gang van zaken dan bij ons thuis.

Meestal staat overigens ergens op het product ‘made in china’. Dat is dus de eerste waaromwaarom ik niks koop. Je wordt belazerd, al is het maar een euro. Of twee. Een andere reden is dat ze zich uiteindelijk zo opdringerig gedragen. De derde reden is dat ik niet bezig kan blijven. Waarom zou ik bij de een kopen en bij de ander niet? Ik zie het voor mijn ogen gebeuren. De deur van onze minibus gaat open. We stappen uit. En daar doemen ze op. In het begin vriendinnen. Zo lijkt het. Maar, precies, uiteindelijk gaat het wel om ieders familiewelzijn. En daarvoor willen ze allemaal wat bij verdienen. Door elkaars aanwezigheid worden ze ook steeds meer opdringerig en wanhopig. En ik kan het meeste toch niet gebruiken. Maar die derde reden is voor mij eigenlijk nog het meest belangrijk.

Het landschap is prachtig. Ook al is het hier nu winter. Al die rijstvelden! Die per verdieping van boven naar onder een voor een zijn vol gestroomd met water. Buffels zoeken er hun weg. I like buffalo’s. Watch out, buffalo coming through! Zo klinkt het wanneer we over een glibberig stenen pad van een meter breed onze weg omlaag zoeken. En dat pad was steil hoor! Die beesten lopen werkelijk overal. Op tien centimer liepen die kalme dieren ons voorbij. Ik zou best mijn eigen buffel willen. Dit in plaats van een fiets. Met je buffel om boodschappen. Of naar de voetbal. Machtig!

Wat heb ik deze dagen nou zoal gedaan. Achteraf stelt SaPa zelf niet zoveel voor. Hotels, winkels en restaurants. Dat is het. Dus ja, veel gewandeld naar nabijgelegen dorpjes. De middagen waren voor eigen invulling. Maar er hing zoveel mist dat het hotel de enige uitkomst bleek, al viel geregeld de stroom uit. En van verwarming hebben ze nog nooit gehoord. Dus het was afzien. Werden de bbq’s van zolder gehaald en als kachel gebruikt. Die twee avonden met Jurgen Indisch gegeten. Allebei zouden we nog genoeg Vietnamees voedsel te nassen krijgen. Daarna nog biertjes drinken in een van de twee barretjes die SaPa rijk is. Beetje poolen de eerste avond, Nederland tegen Duitsland. Waarin ik terecht met 3-1 het onderspit dolf. Niet dat hij zo goed was, maar ik was nog slechter door telkens een voorsprong weg te geven. Toch leuk dat de aanwezige Vietnamezen op de hand van Nederland waren. Ook nog twee Nederlandse meiden in de kroeg, dus dat was leuk.

Jullie vragen je natuurlijk af wanneer ik over die titel begin. Stokslagen op het platteland. Dat bestaat hier dus nog. Een meisje van acht jaar oud, zoiets denk ik, luisterde niet naar haar moeder. Die begon flink te slaan. Waar dan ook. Toen het meisje nog steeds niet luisterde, brak moeder een bamboestok af en ging vervolgens zonder pardon door met slaan. Twee van ons wilden ingrijpen, maar dat werd door de gids sterk afgeraden. Je mag je kennelijk niet met dergelijke gebruiken bemoeien. Tsja dan is het machteloos toekijken.

Advertenties
Categorieën:Azië, Vietnam, Vietnam, Cambodja & Thailand 2012Tags:

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s

%d bloggers liken dit: